फादर्स डे विशेष: 'आमचा बाप आन् आम्ही' - एका अशिक्षित बापाने घडवलेल्या जागतिक कीर्तीच्या मुलाची थरारक गाथा
आज २१ जून २०२६, फादर्स डे. सोशल मीडियावर शुभेच्छांचा पाऊस पडत असताना एक पुस्तक मात्र आजही तितकंच ताकदीनं उभं आहे. 'आमचा बाप आन् आम्ही' हे केवळ एक पुस्तक नाही, तर तो एका संघर्षाचा जिवंत दस्तऐवज आहे. डॉ. नरेंद्र जाधव यांनी लिहिलेली ही आत्मकथा मराठी साहित्यातील एक मैलाचा दगड मानली जाते.
डॉ. नरेंद्र जाधव यांनी आपल्या वडिलांच्या, म्हणजेच दामू जाधव यांच्या जीवनाचा प्रवास यात अत्यंत प्रभावीपणे मांडला आहे. एका अशिक्षित दलित कामगाराने आपल्या मुलांना शिक्षणाच्या बळावर शून्यातून विश्व कसं निर्माण करून दिलं, याची ही प्रेरणादायी कहाणी आहे. जातीव्यवस्थेच्या बेड्या तोडून बाहेर पडण्यासाठी शिक्षणाशिवाय पर्याय नाही, हे दामू अण्णांनी ओळखलं होतं.
हे पुस्तक केवळ एका कुटुंबाची गोष्ट नाही. मुंबईच्या चाळीत राहून, हलाखीच्या परिस्थितीत आपल्या मुलाला रिझर्व्ह बँकेच्या उच्च पदापर्यंत पोहोचवणाऱ्या बापाची ही जिद्द थक्क करणारी आहे. थेट सांगायचं तर, हे पुस्तक वाचताना आजही अंगावर काटा येतो.
यामागचं कारण शोधलं तर असं लक्षात येतं की, दामू जाधव यांनी आपल्या मुलांवर कधीही गरिबीचं सावट येऊ दिलं नाही. त्यांनी स्वाभिमान आणि शिक्षणाचं महत्त्व मुलांच्या मनावर असं बिंबवलं की आज त्यांचे पुत्र जागतिक पातळीवर चमकत आहेत. आकडेवारी सांगते की, या पुस्तकाने मराठी प्रकाशन विश्वात विक्रीचे सर्व विक्रम मोडीत काढले आहेत.
अनेक भारतीय आणि परदेशी भाषांमध्ये या पुस्तकाचे अनुवाद झाले असून जगभरातील वाचकांनी त्याला डोक्यावर घेतलं आहे. आपल्या महाराष्ट्रात पितृत्वाच्या अनेक कथा आहेत, पण ही कथा वेगळी आहे. यात केवळ प्रेम नाही, तर आपल्या पिढीला नरकातून बाहेर काढण्यासाठी एका बापाने केलेला संघर्ष आहे.
ॲमेझॉन किंवा अक्षरधारा सारख्या प्लॅटफॉर्मवर आजही या पुस्तकाची मागणी कमी झालेली नाही. डिजिटल युगातही 'आमचा बाप आन् आम्ही' नव्या पिढीला दिशा दाखवण्याचं काम करत आहे. फादर्स डेच्या निमित्ताने महागड्या भेटवस्तू देण्यापेक्षा आपल्या बापाचा संघर्ष समजून घेणं अधिक महत्त्वाचं आहे.
शिक्षण हे वाघिणीचं दूध आहे आणि ते प्राशन करणारा गुरगुरल्याशिवाय राहणार नाही, हा डॉ. आंबेडकरांचा विचार दामू अण्णांनी प्रत्यक्ष जगून दाखवला. बापाच्या घामातून सांडलेल्या प्रत्येक थेंबाची किंमत आणि त्याच्या संघर्षाची उंची केवळ हे पुस्तकच खऱ्या अर्थाने समजावून सांगू शकतं.
