आंतरराष्ट्रीय योग दिन २०२६: संयुक्त राष्ट्रांच्या ठरावापासून ते जागतिक चळवळीपर्यंतचा रंजक प्रवास
सुरुवातीला आंतरराष्ट्रीय योग दिन म्हणजे केवळ एक सरकारी सोहळा वाटायचा. मात्र, जेव्हा २१ जूनला न्यूयॉर्कपासून टोकियोपर्यंत लाखो लोक एकाच लयीत योगासने करतात, तेव्हा या 'सॉफ्ट पॉवर'ची खरी ताकद लक्षात येते.
उद्या, २१ जून २०२६ रोजी जगभरात १२ वा आंतरराष्ट्रीय योग दिन साजरा होत आहे. यंदाचा हा दिवस रविवारी आल्यामुळे जगभरातील उत्साहात मोठी भर पडली आहे. वस्तुस्थिती अशी आहे की, भारताने जगाला दिलेली ही आरोग्याची गुरुकिल्ली आता एक जागतिक लोकचळवळ बनली आहे.
या जागतिक प्रवासाची सुरुवात २७ सप्टेंबर २०१४ रोजी झाली होती. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत योग दिनाचा अधिकृत प्रस्ताव मांडला होता. आश्चर्याची बाब म्हणजे, अवघ्या ९० दिवसांत १७५ देशांनी या प्रस्तावाला सहमती दर्शवली. संयुक्त राष्ट्रांच्या इतिहासात इतक्या मोठ्या बहुमताने मंजूर झालेला हा पहिलाच ठराव होता.
पहिला आंतरराष्ट्रीय योग दिन २१ जून २०१५ रोजी दिल्लीच्या राजपथावर साजरा झाला. आकडेवारी सांगते की, त्या दिवशी ३५,९८५ लोकांनी एकत्र योगासने करून दोन गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड्स प्रस्थापित केले होते. यात ८४ देशांच्या प्रतिनिधींनी सहभाग नोंदवून भारताच्या सांस्कृतिक वारशाची मोहोर उमटवली होती.
२१ जून हाच दिवस का निवडला? यामागचं कारण विज्ञानाशी आणि भूगोलाशी जोडलेलं आहे. हा दिवस उत्तर गोलार्धातील वर्षातला सर्वात मोठा दिवस असतो. याला (Summer Solstice) म्हणतात. भारतीय परंपरेनुसार, या दिवसापासून सूर्याचे दक्षिणायन सुरू होते, जे आध्यात्मिक साधनेसाठी अत्यंत पोषक मानले जाते.
योगाचा उद्देश केवळ शारीरिक लवचिकता वाढवणे हा नाही. विश्लेषकांच्या मते, वाढता मानसिक ताण आणि जीवनशैलीशी संबंधित आजारांवर योग हा एक प्रभावी उतारा आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेनेही (WHO) शारीरिक हालचाली वाढवण्यासाठी योगाचा आपल्या धोरणात समावेश केला आहे.
योग दिन हा केवळ एक दिवसाचा इव्हेंट नसून तो उत्तम आरोग्याकडे नेणारा एक जागतिक संकल्प आहे. उद्याच्या योग दिनासाठी तुम्ही सज्ज आहात का?
