हॉलिवूडच्या प्रसिद्ध 'वॉक ऑफ फेम'वर नाव कोरलेला पहिला भारतीय कलाकार कोणताही खान, कपूर किंवा बच्चन नाही. म्हैसूरच्या हत्तीखान्यात काम करणाऱ्या एका ११ वर्षांच्या मुलाने १९३७ मध्येच जागतिक सिनेमावर आपली मोहोर उमटवली होती. या मुलाचं नाव होतं साबु दस्तगीर.
साबुचे वडील म्हैसूरच्या महाराजांच्या पदरी माहूत म्हणून कामाला होते. वडिलांच्या निधनानंतर हा लहानगा मुलगा पोरका झाला आणि हत्तींच्या गोठ्यात म्हणजे 'पीलखान्यात' काम करू लागला. त्याचं आयुष्य हत्तींची निगा राखण्यातच जाणार असं वाटत असताना नियतीने वेगळीच चाल खेळली.
१९३५ च्या सुमारास प्रसिद्ध दिग्दर्शक रॉबर्ट फ्लॅहेर्टी भारतात आले होते. रुडयार्ड किपलिंग यांच्या 'टुमाई ऑफ द एलिफंट्स' या कथेवर त्यांना चित्रपट बनवायचा होता. त्यांना एका अशा मुलाची गरज होती जो हत्तींशी सहज संवाद साधू शकेल. साबुला पाहताच त्यांना आपला नायक सापडला.
साबुला अभिनयाचा कोणताही गंध नव्हता. पण त्याची नैसर्गिक शैली आणि हत्तींसोबत वावरण्याची पद्धत दिग्दर्शकाला भावली. काही दिवसांतच शूटिंग संपलं आणि साबु आपल्या मोठ्या भावासोबत थेट लंडनला पोहोचला.
१९३७ मध्ये 'एलिफंट बॉय' प्रदर्शित झाला आणि साबु एका रात्रीत जागतिक सुपरस्टार बनला. त्याकाळी भारतीय कलाकाराला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर इतकी प्रसिद्धी मिळणे ही अशक्यप्राय गोष्ट होती. या चित्रपटाने साबुसाठी हॉलिवूडची कवाडं खुली केली.
यानंतर साबुने 'द थीफ ऑफ बगदाद' (१९४०) आणि 'जंगल बुक' (१९४२) सारख्या गाजलेल्या चित्रपटांत काम केलं. तो त्या काळातील हॉलिवूडमधील सर्वात महागड्या अभिनेत्यांपैकी एक बनला होता. त्याने अमेरिकन नागरिकत्व स्वीकारलं आणि तो तिथेच स्थायिक झाला.
साबु केवळ एक अभिनेता नव्हता. दुसऱ्या महायुद्धात त्याने अमेरिकन हवाई दलात 'टेल गनर' म्हणून सेवा बजावली. त्याच्या शौर्याबद्दल त्याला 'डिस्टिंग्विश्ड फ्लाइंग क्रॉस' या अत्यंत मानाच्या पदकाने सन्मानित करण्यात आलं होतं.
वयाच्या अवघ्या ३९ व्या वर्षी हृदयविकाराच्या धक्क्याने या महान कलाकाराचं निधन झालं. आज आपण ऑस्कर आणि ग्लोबल सिनेमाच्या गप्पा मारतो, पण साबुने हे शिखर आठ दशकांपूर्वीच सर केलं होतं. दुर्दैवाने, भारतीय चित्रपट इतिहासाच्या पानात हे नाव कुठेतरी हरवून गेलं आहे.
म्हैसूरच्या मातीतला हा मुलगा जागतिक सिनेसृष्टीचा पहिला 'इंडियन ब्रँड' होता, हे विसरून चालणार नाही.
