'ऐसी लागी लगन'चा जन्म: न्यू जर्सी,अमेरिका.१९७८ सालची एक निवांत संध्याकाळ. खिडकीबाहेर अमेरिकन वारं वाहत होतं,पण घराच्या आत मात्र वरण-भाताचा अस्सल भारतीय सुगंध दरवळत होता.समोर जेवणाचं ताट होतं आणि एक तरुण गायक अगदी तन्मयतेने हाताने घास घेत होता. तो तरुण म्हणजे आजचे 'भजन सम्राट' अनुप जलोटा. जेवणाच्या त्या साध्या ताटावर एका अशा सुरावटीचा जन्म होणार होता, जी पुढची पाच दशकं करोडो भारतीयांच्या काळजावर राज्य करणार होती.
आज २९ जुलै २०२६. अनुप जलोटा आपला ७३ वा वाढदिवस साजरा करत आहेत.पण त्यांच्या या प्रदीर्घ प्रवासातील सर्वात चमकता हिरा म्हणजे 'ऐसी लागी लगन' हे भजन. या भजनाच्या जन्माची गोष्ट एखाद्या चित्रपटाच्या पटकथेसारखी रंजक आहे.
१९७८ मध्ये जलोटा न्यू जर्सीत आपल्या एका मित्राच्या घरी उतरले होते. जेवण सुरू असतानाच मित्राच्या पत्नीने, ज्यांना गायनाची ओढ होती, एक पुस्तक त्यांच्या समोर ठेवलं. ते पुस्तक होतं पुण्याच्या 'हरे कृष्ण' अनुयायी इंदिरा देवी यांच्या कवितांचं. जलोटा यांनी जेवता जेवता सहज पुस्तकाची पानं उलटली आणि एका पानावर त्यांची नजर खिळली. तिथे ओळी होत्या— "ऐसी लागी लगन, मीरा हो गयी मगन...".
त्या शब्दांनी जलोटा यांना इतकं झपाटलं की त्यांनी घाईघाईत जेवण उरकलं. ते शब्द, त्यांचा अर्थ आणि त्यातील मीराबाईंची भक्ती जलोटा यांच्या मनात घर करून बसली. त्यांनी ते शब्द मनातल्या मनात २० ते २५ वेळा गुणगुणले. शब्दांमधली लय त्यांना साद घालत होती.
हात धुवून होताच त्यांनी लगेच हार्मोनियम मागवली. जलोटा यांच्या मते, कवी जेव्हा कविता लिहितो, तेव्हा त्यात एक नैसर्गिक लय आधीच दडलेली असते. त्यांनी फक्त ती लय 'अनलॉक' केली. काही मिनिटांतच चाल तयार झाली आणि त्यांनी तिथेच आपल्या यजमानांना ते भजन ऐकवलं. न्यू जर्सीच्या त्या डायनिंग टेबलवर भारतीय संगीताचा एक नवा अध्याय लिहिला गेला होता.
पुढे १९८० मध्ये 'भजन संध्या' या ऐतिहासिक अल्बमसाठी त्यांनी हे भजन रेकॉर्ड केलं. या एका गाण्याने अनुप जलोटा यांना रातोरात सुपरस्टार बनवलं. आकडेवारी सांगते की, जलोटा यांनी आजवर ६,००० पेक्षा जास्त वेळा हे भजन लाईव्ह स्टेजवर सादर केलं आहे. प्रत्येक वेळी त्यात एक नवीन ताजेपणा असतो, हेच त्याचं यश आहे.
तंत्रज्ञान कितीही बदललं आणि संगीताचे ट्रेंड्स बदलले तरी 'ऐसी लागी लगन'ची जादू ओसरलेली नाही. एका साध्या जेवणाच्या ताटावर सुरू झालेला हा प्रवास आज जागतिक स्तरावर पोहोचला आहे. एखादी कलाकृती अजरामर होण्यासाठी महागड्या स्टुडिओपेक्षा त्या क्षणी मनात असलेला शुद्ध भाव जास्त महत्त्वाचा असतो, हेच यातून सिद्ध होतं.
एका कलाकाराची प्रतिभा आणि एका भक्ताची आर्तता जेव्हा एका जेवणाच्या ताटावर एकत्र येतात, तेव्हा 'ऐसी लागी लगन' सारखं अमृत संगीत जन्माला येतं, नाही का?
