तो अब्जाधीश म्हातारा, ती होती ग्लॅमरस 'ब्युटी'- तो गेला आणि सुरु झाला वारसा हक्काच्या संपत्तीचा खेळ: अ‍ॅना निकोल स्मिथची वादळी प्रेमकथा
आपल्या महाराष्ट्रात आजही लग्नाचं वय झालं की 'मुलगा काय करतो?' आणि 'मुलगी कशी दिसते?' हे दोनच प्रश्न विचारले जातात. पण टेक्सासच्या या कथेत 'मुलगा काय करतो' या प्रश्नाचं उत्तर 'तो अब्जाधीश आहे' असं होतं आणि 'त्याचं वय काय' याचं उत्तर चक्क ८९ वर्षे होतं. जे. हॉवर्ड मार्शल आणि अ‍ॅना निकोल स्मिथ यांची ही कहाणी म्हणजे केवळ एक लव्ह स्टोरी नव्हती, तर तो ग्लॅमर, पैसा आणि कायदेशीर डावपेचांचा एक हाय-व्होल्टेज ड्रामा होता.
१९९१ मध्ये एका नाईटक्लबमध्ये जेव्हा ८६ वर्षांचे मार्शल आणि २६ वर्षांची अ‍ॅना भेटले, तेव्हा कोणालाच वाटलं नव्हतं की ही भेट अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयापर्यंत जाईल. मार्शल यांनी अ‍ॅनाला प्रभावित करण्यासाठी महागड्या गाड्या, दागिने आणि संपत्तीचा वर्षाव केला. आपल्याकडे जसा एखाद्या श्रीमंत घरच्या मुलाचा लाड केला जातो, तसाच काहीसा प्रकार इथे घडत होता, फक्त इथे 'मुलगा' नव्वदीच्या उंबरठ्यावर होता.
लग्नाचा निर्णय झाला तेव्हा मार्शल ८९ वर्षांचे होते आणि अ‍ॅना अवघी २६ वर्षांची. इतर कुठेही हे जोडपं फिरताना दिसलं असतं तर,लोकांच्या भुवया नक्कीच उंचावल्या असत्या. पण हे टेक्सास होतं. तिथे वयापेक्षा 'बँक बॅलन्स'ला जास्त महत्त्व होतं. लग्नानंतर अवघ्या १४ महिन्यांत मार्शल यांचं निधन झालं आणि खऱ्या संघर्षाला सुरुवात झाली.
मार्शल यांनी त्यांच्या अधिकृत मृत्यूपत्रात अ‍ॅनाचं नावच ठेवलं नव्हतं. आता विचार करण्यासारखी गोष्ट ही आहे की, ज्या महिलेसाठी त्यांनी लाखो डॉलर्स खर्च केले, तिलाच त्यांनी वारसाहक्कातून का वगळलं असावं? यामुळे मार्शल यांचा मुलगा इर्विग आणि अ‍ॅना यांच्यात जो कायदेशीर वाद सुरू झाला, त्याने अमेरिकन मीडियाला अनेक वर्षे खाद्य पुरवलं.
हा वाद इतका विकोपाला गेला की अ‍ॅनाला आपल्या हक्कासाठी चक्क अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे दरवाजे ठोठावावे लागले. आपल्याकडे जसा जमिनीचा वाद पिढ्यानपिढ्या चालतो, तसाच हा संपत्तीचा लढा सुरू राहिला. पण नियतीचा खेळ बघा, ज्या संपत्तीसाठी अ‍ॅनाने आयुष्य पणाला लावलं, ती मिळण्याआधीच २००७ मध्ये वयाच्या ३९ व्या वर्षी तिचा औषधांच्या अतिसेवनाने मृत्यू झाला.
हे मान्य करायलाच हवं की, ही कथा केवळ पैशांची नव्हती, तर ती मानवी असुरक्षिततेची होती. मार्शल यांना त्यांच्या शेवटच्या काळात कोणाची तरी सोबत हवी होती, तर अ‍ॅनाला गरिबीतून बाहेर पडण्यासाठी एक भक्कम आधार हवा होता. पण या व्यवहारात दोघांनीही काय गमावलं, याचा हिशोब कधीच लागला नाही.
जगातील सर्वात श्रीमंत माणसं आपल्या वारसाहक्काचे नियोजन करण्यात अत्यंत चोख असतात असं मानलं जातं, पण प्रत्यक्षात हीच माणसं आयुष्याच्या संध्याकाळी सर्वात मोठा कायदेशीर गोंधळ घालून ठेवतात.दुसरीकडे,सौंदर्याला सुखाची गुरुकिल्ली मानलं जातं,पण अ‍ॅना निकोल स्मिथच्या बाबतीत याच सौंदर्याने तिला कोर्टाच्या पायऱ्या आणि औषधांच्या अतिसेवनापर्यंत नेऊन सोडलं. संपत्तीचा अफाट डोंगर एका बाजूला आणि विशीतलं तारुण्य असा विरोधाभास जेव्हा एकत्र येतो, तेव्हा प्रेमापेक्षा 'व्यवहाराची' चर्चा जास्त होते.
आजच्या 'इन्स्टंट' युगात जिथे नाती 'राईट स्वाईप'वर ठरतात, तिथे मार्शल आणि अ‍ॅनाची ही जुनी गोष्ट आपल्याला बरंच काही सांगून जाते. संपत्ती माणसाला प्रसिद्धी देऊ शकते, पण ती शांतता देईलच याची शाश्वती नसते. शेवटी, कोर्टाच्या फायलींमध्ये अडकलेलं ते 'प्रेम' होतं की निव्वळ एक 'करार', याचा निर्णय काळच घेऊ जाणे.
अफाट संपत्तीचा वारसदार नसणं आणि अफाट सौंदर्य असूनही एकाकी मरण येणं, यापेक्षा दुसरं दुर्दैव ते काय असू शकतं?
