मुख्य सामग्रीवर जा
दिवाळी अंक आला! वाचा →
बोभाटा
बोभाटा

"इतिहासावर नियंत्रण ठेवलं की भविष्यावर ताबा मिळवता येतो": जॉर्ज ऑरवेलचे विचार

2 मिनिट वाचन

जॉर्ज ऑरवेलच्या विचारांतून इतिहासाचे महत्त्व आणि समाजमाध्यमांवरील माहितीची सत्यता तपासण्याची गरज सांगणारा लेख.

शेअर करा:
"इतिहासावर नियंत्रण ठेवलं की भविष्यावर ताबा मिळवता येतो": जॉर्ज ऑरवेलचे विचार

"भूतकाळावर म्हणजे इतिहासावर आपलं नियंत्रण ठेवलं की वर्तमान काळावर आणि भविष्यावर आपला ताबा ठेवता येतो"

सध्याच्या काळात समाज माध्यम (Social Media) आणि इतर अनेक प्रसार माध्यमांच्या सामाजिक वर्तनाचा नवा नमुना समोर येतो आहे.एखाद्या गटाने इतिहासातल्या निवडक नोंदी एकत्र करून त्यांचा जास्तीतजास्त प्रसार करायचा. या प्रयत्नातून सर्वसामान्यांना एका विशिष्ट मतप्रवाहात वाहवत न्यायचे.त्याच वेळी दुसर्‍या गटाने असाच आणखी एक मतप्रवाह तयार करायचा.आता तुमच्या मनात विचार येईलच की असे का करायचे ? या प्रश्नाचे उत्तर जॉर्ज ऑरवेल नावाच्या लेखकाने लिहून ठेवले आहे.

ऑरवेल म्हणतो ."भूतकाळावर म्हणजे इतिहासावर आपलं नियंत्रण ठेवलं की वर्तमान काळावर आणि भविष्यावर आपला ताबा ठेवता येतो.

जर लोकांनी त्यांच्या इतिहासाच्या सत्य घटनाक्रमाचा संपर्क गमावला, तर ते दिशाहीन होतात,सहज प्रचाराच्या प्रभावाखाली येतातआणि त्यांचं मन वळवणं सोपं होतं.समाजाला अचूक आणि सत्य इतिहासाच्या जाणिवेशिवाय — मग तो सांस्कृतिक असो, राजकीय असो किंवा वैयक्तिक — वर्तमानाची चिकित्सकपणे तपासणी करता येत नाही,अन्यायाविरुद्ध उभं राहता येत नाही किंवा वेगळं भविष्य घडवता येत नाही."

सांगायचा मुद्दा असा आहे की माध्यमातला लेखनाच्या भंडार्‍यातले अन्न तपासूनच ग्रहण करा !

In Orwell's view, controlling the past is essential to controlling the present and future. If people lose access to truthful accounts of their history, they become unmoored, more vulnerable to propaganda, and easier to manipulate. Without a shared, accurate understanding of where they've come from - culturally, politically, or personally - they lose the ability to critically assess the present, resist oppression, or shape a different future.

पुढची गोष्ट
लाइफस्टाइलअर्ध्या आण्याचा तो कागद… आज लाखोंचा!१८५४ मध्ये भारतात जारी झालेली पहिली पोस्टल तिकिटे आणि फिलाटेली विश्वातील फर्स्ट डे कव्हरचा रंजक इतिहास.वाचा →

बोभाटा WhatsApp चॅनेल फॉलो करा!

ताज्या लेखांची माहिती थेट WhatsApp वर मिळवा.

फॉलो करा

संबंधित लेख

एका माचीसच्या काडीने अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थेला आग लावणारा इव्हार क्रुगर!
लाइफस्टाइल

एका माचीसच्या काडीने अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थेला आग लावणारा इव्हार क्रुगर!

माचीसच्या मक्तेदारीच्या जोरावर युरोपमधील सरकारांनाच कर्जाच्या जाळ्यात ओढणाऱ्या स्वीडिश उद्योगपती इव्हार क्रुगरची थक्क करणारी कहाणी.

१४ ऑक्टोबर, २०२६

गल्फ वॉरची क्रूरता जगासमोर आणणारे केनेथ जारेके यांचे 'ते' छायाचित्र
लाइफस्टाइल

गल्फ वॉरची क्रूरता जगासमोर आणणारे केनेथ जारेके यांचे 'ते' छायाचित्र

१९९१ च्या गल्फ वॉरमध्ये जळालेल्या इराकी सैनिकाचे छायाचित्र घेणारे केनेथ जारेके आणि त्या एका फोटोने मांडलेले युद्धाचे विदारक वास्तव.

२४ ऑगस्ट, २०२६

अडीच मिनिटांत विमान अपहरणाचा थरार संपवणारा पायलट: उरी बार-लेव्ह
लाइफस्टाइल

अडीच मिनिटांत विमान अपहरणाचा थरार संपवणारा पायलट: उरी बार-लेव्ह

एका धाडसी पायलटच्या प्रसंगावधानामुळे आकाशातच हायजॅकर्सचा डाव उलथवून लावणारी एल अल फ्लाईट २१९ ची थरारक कथा.

१८ ऑगस्ट, २०२६

संन्याशांच्या तलवारीतून जन्मलेल्या पहिल्या क्रांतीची थरारक गाथा: आनंदमठ
लाइफस्टाइल

संन्याशांच्या तलवारीतून जन्मलेल्या पहिल्या क्रांतीची थरारक गाथा: आनंदमठ

१७७० चा संन्यासी उठाव आणि बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय यांच्या 'आनंदमठ' कादंबरीमागील रक्तरंजित सत्य इतिहास.

१५ ऑगस्ट, २०२६