आद्य क्रांतीकारक वासुदेव बळवंत फडके यांचा आज जन्मदिन आहे. इ.स. १८७९ नंतर वासुदेव बळवंत फडके यांच्या कार्याला सुरुवात झाली. ब्रिटिशांविरुध्द सशस्त्र लढा उभा करण्यासाठीया क्रांतीकारकाने देशातील त्याकाळच्या अनेक पुढार्यांकडून आणि धनिकांकडून मदत मिळवण्याचा प्रयत्न केला पण त्यात पुरेसे यश न मिळाल्याने मग महाराष्ट्रातील त्याकाळी आर्थिक -सामाजिकरित्या मागासलेल्या जमातींमध्ये मदत शोधली. मांग, रामोशी, धनगर, कोळी आणि इतर अनेक समाजातून त्यांनी तरुण घेतले व त्यांना शस्त्रास्त्रांचे प्रशिक्षण देऊन आपल्या 'सैन्यात' भरती केले. अशा काहीशे सैनिकांसह त्यांनी इंग्रज सरकारविरुद्ध अधिकृतरीत्या युद्धाची घोषणा केली.इंग्रज सरकारने भारतातील हा पहिला सशस्त्र उठाव चिरडण्याचा चंग बांधला.सरकारने फडक्यांना पकडून देण्याबद्दल इनाम जाहीर केले.याला प्रत्युत्तर म्हणून फडक्यांनी मुंबईच्या गव्हर्नरला पकडून देणाऱ्यास त्याहून मोठे इनाम जाहीर केले!
विजापूरजवळ एका बौद्ध विहारामध्ये झोपेत असताना त्यांना अटक करण्यात आली.पुण्यात त्यांच्यावर खटला चालवण्यात आला.पुण्यातील एकाही वकिलाने त्यांचे वकीलपत्र घेण्याची तयारी दाखवली नाही.शेवटी पुण्याच्या सार्वजनिक काकांनी म्हणजे गणेश वासुदेव जोशी यांनी त्यांचे वकीलपत्र घेतले उच्च न्यायालयात महादेव चिमाजी आपटे हे बचावाचे वकील होते.फाशीची शिक्षा टाळून त्यांना आजीवन कारावास व तडीपारीची शिक्षा झाली.फडक्यांना आफ्रीकेतील येमेनच्या एडन येथील तुरुंगात पाठवण्यात आले.तुरुंगात मिळत असलेल्या वागणुकीविरुद्ध वासुदेव बळवंत फडक्यांनी आमरण उपोषण केले व त्यांचा फेब्रुवारी १७,इ.स. १८८३ रोजी मृत्यू झाला.








