तेजसचा नवा अवतार; आता 'स्प्राइट'च्या नावावर धावणार देशातील पहिली ब्रँडेड रेल्वे
लखनऊ रेल्वे स्थानकावर उभ्या असलेल्या चकचकीत तेजस एक्सप्रेसच्या डब्यांवर आता निळ्या-हिरव्या रंगाची नवी झळाळी चढणार आहे. रेल्वे इंजिनपासून ते शेवटच्या डब्यापर्यंत सगळीकडे एका प्रसिद्ध कोल्ड्रिंक ब्रँडचं नाव झळकणार आहे. भारतीय रेल्वेच्या इतिहासात एका नव्या अध्यायाला सुरुवात झाली असून ही प्रीमियम ट्रेन आता 'स्प्राइट' तेजस एक्सप्रेस म्हणून ओळखली जाईल.
भारतीय रेल्वे केटरिंग अँड टुरिझम कॉर्पोरेशनने (IRCTC) कोका-कोला कंपनीसोबत हा मोठा करार केला आहे. १९ ऑगस्ट ते ११ नोव्हेंबर २०२६ या तीन महिन्यांच्या कालावधीसाठी ट्रेन क्रमांक ८२५०१ आणि ८२५०२ ला ही नवी ओळख मिळाली आहे. या काळात ट्रेनच्या बाह्य भागावर स्प्राइट ब्रँडचे 'एक्सटीरियर रॅप' आणि जाहिराती पाहायला मिळतील.
रेल्वे आता उत्पन्नाचे नवीन आणि कल्पक मार्ग शोधत आहे. याला तांत्रिक भाषेत 'नॉन-फेअर रेव्हेन्यू' असं म्हणतात. या प्रयोगामुळे प्रवाशांच्या तिकीट दरात वाढ न करता रेल्वेला मोठी कमाई करता येणार आहे. रेल्वेच्या पायाभूत सुविधांचा वापर करून महसूल वाढवण्याचं हे एक उत्तम उदाहरण आहे.
तेजस एक्सप्रेस ही आधीच तिच्या अत्याधुनिक सुविधांसाठी प्रसिद्ध आहे. दर्जेदार जेवण, ऑन-बोर्ड मनोरंजन आणि विमानासारख्या सोयी यामुळे ही गाडी प्रवाशांच्या पसंतीस उतरली आहे. आता या प्रीमियम अनुभवाला कॉर्पोरेट ब्रँडिंगची जोड मिळाली आहे.
या संदर्भात एका रेल्वे अधिकाऱ्याने सांगितले की, "एखाद्या ब्रँडचं नाव रेल्वेला देण्याची ही पहिलीच वेळ आहे." मुंबईच्या लोकल ट्रेनवर आपण जाहिराती पाहतो, पण एका लांब पल्ल्याच्या प्रीमियम ट्रेनलाच ब्रँडचं नाव देणं हा एक धाडसी निर्णय मानला जात आहे. रेल्वेच्या या व्यावसायिक भूमिकेमुळे भविष्यात इतरही मोठ्या ट्रेन्स 'ब्रँडेड' स्वरूपात दिसण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
जागतिक स्तरावर अशा प्रकारचे प्रयोग अनेकदा केले जातात, पण भारतीय प्रवाशांसाठी हा अनुभव नक्कीच नवा असेल. कॉर्पोरेट जाहिरातींच्या या जगात रेल्वेचा हा 'थंडा' प्रयोग किती यशस्वी ठरतो, हे पाहणं रंजक ठरेल.
सरकारी सेवा आणि कॉर्पोरेट ब्रँडिंगचा हा मिलाफ रेल्वेच्या तिजोरीला किती बळ देणार?
