बहुतांश वेळा कंपनी विकली की मालक अब्जावधी डॉलर्सची माया -आपला नफा घेऊन निवृत्तीचा आनंद घ्यायला मोकळे होतात. ग्रॅहम वॉकर यांनी मात्र या दोन टोकांमधली दरी माणुसकीने सांधली आहे.
ग्रॅहम वॉकर यांच्या मालकीची ही कंपनी इलेक्ट्रिकल इक्विपमेंट बनवण्याच्या क्षेत्रात जागतिक स्तरावर प्रसिद्ध होती. या वर्षाच्या सुरुवातीला त्यांनी आपली ही कौटुंबिक कंपनी तब्बल १.७ अब्ज डॉलर्सना (सुमारे १४ हजार कोटी रुपये) विकली. व्यवहार पूर्ण झाल्यावर वॉकर यांनी आपल्या संपत्तीचा डोंगर रचण्याऐवजी एक वेगळाच निर्णय घेतला.
त्यांनी विक्रीतून मिळालेल्या रकमेतील २४० दशलक्ष डॉलर्स (सुमारे २ हजार कोटी रुपये) बाजूला काढले. ही प्रचंड मोठी रक्कम त्यांनी स्वतःसाठी न ठेवता आपल्या ५४० पूर्णवेळ कर्मचाऱ्यांमध्ये बोनस म्हणून वाटली. या निर्णयामुळे प्रत्येक कामगाराच्या खात्यात कोट्यवधी रुपये जमा झाले आहेत.
यामागचं कारण स्पष्ट करताना वॉकर यांनी आपल्या कर्मचाऱ्यांच्या निष्ठेला सलाम केला आहे. त्यांच्या मते, कंपनी आज ज्या उंचीवर पोहोचली आहे, त्यामागे या कामगारांचे अनेक वर्षांचे कष्ट आहेत. केवळ पगार देऊन या कष्टांची परतफेड होऊ शकत नाही, ही त्यांची धारणा होती.
५४० कर्मचाऱ्यांसाठी ही रक्कम म्हणजे त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात मोठी 'कॅश इन्फ्युजन' ठरली आहे. अनेक कामगार या कंपनीत गेल्या दोन-तीन दशकांपासून काम करत होते. त्यांच्यासाठी हा बोनस केवळ पैसा नसून त्यांच्या प्रामाणिकपणाची पावती आहे.
आजच्या कॉर्पोरेट जगात जिथे 'ले-ऑफ' आणि 'कॉस्ट कटिंग'चे वारे वाहत आहेत, तिथे हा निर्णय थक्क करणारा आहे. अनेक बड्या कंपन्यांचे मालक नफा वाढवण्यासाठी कामगारांना कामावरून काढताना मागे-पुढे पाहत नाहीत. अशा काळात ग्रॅहम वॉकर यांनी घालून दिलेला हा वस्तुपाठ अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो.
महाराष्ट्रातही आपण अनेकदा 'मालक-नोकर' नात्यातील जिव्हाळ्याच्या गोष्टी ऐकतो. पण व्यावसायिक व्यवहारातून मिळालेल्या नफ्याचा इतका मोठा हिस्सा कामगारांना देण्याचं धाडस फार कमी लोक दाखवतात. वॉकर यांच्या या कृतीने जगभरातील उद्योगपतींसमोर एक नवीन आदर्श ठेवला आहे.
अब्जावधी डॉलर्सची संपत्ती मिळवणं कठीण असतं, पण ती संपत्ती इतरांसोबत वाटण्यासाठी लागणारं मन त्याहून मोठं असतं. ग्रॅहम वॉकर यांनी सिद्ध केलं की, व्यवसायात 'बॅलन्स शीट'पेक्षा माणसांची किंमत जास्त असते. आपल्याकडे असे किती उद्योगपती आहेत जे यशाच्या शिखरावर पोहोचल्यावर पायथ्याशी असलेल्या सहकाऱ्यांचा असा विचार करतील?
