२०२६ च्या विश्वचषकाचा थरार नुकताच संपला असून जगभरातील चाहते अजूनही विजयाच्या धुंदीत आहेत. अर्जेंटिना किंवा स्पेनसारख्या संघांनी मैदानावर रक्त आणि घाम सांडून काही कोटी डॉलर्स कमावले. याउलट, झुरिचमधील वातानुकूलित कार्यालयात बसलेल्या फिफा (FIFA) या संस्थेने एकही चेंडू न लाथडता अब्जावधी डॉलर्सचा डोंगर उभा केला आहे.
या स्पर्धेत सहभागी झालेल्या ४८ देशांना एकूण ८७१ दशलक्ष डॉलर्सचे बक्षीस वाटण्यात आले. गट फेरीसाठी १४४ दशलक्ष आणि बाद फेरीसाठी ४२८ दशलक्ष डॉलर्स खर्च झाले. उरलेली रक्कम तयारी आणि लॉजिस्टिक्ससाठी वापरली गेली. ही आकडेवारी मोठी वाटत असली तरी फिफाच्या एकूण कमाईसमोर ती चिल्लर आहे.
फिफाने या एका चक्रात तब्बल ११ अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त महसूल गोळा केला आहे. यामध्ये दूरचित्रवाणी हक्कातून ४ अब्ज आणि तिकीट विक्रीतून ३ अब्ज डॉलर्स आले. प्रायोजकत्व आणि लायसन्सिंगमधून फिफाच्या खिशात आणखी २ अब्ज डॉलर्स पडले. मैदानावर जीव ओतून खेळणाऱ्या खेळाडूंना एकूण नफ्याच्या १० टक्क्यांहून कमी वाटा मिळाला.
सर्व खर्च वजा जाता फिफाकडे ५ अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त निव्वळ नफा उरला आहे. हा आकडा कोणत्याही मोठ्या कॉर्पोरेट कंपनीला लाजवेल असा आहे. खेळाडू केवळ टॅलेंट, मेहनत आणि प्रेक्षकांसाठी मनोरंजन पुरवतात. मात्र, खरा पैसा तोच कमावतो ज्याने हा व्यवसायाचा डोलारा उभा केला आहे.
वस्तुस्थिती अशी आहे की, हेच गणित तुमच्या दैनंदिन नोकरीलाही लागू होते. बहुतेक लोक आयुष्यातील ४० वर्षे दुसऱ्याच्या स्वप्नासाठी घाम गाळतात. कंपनीचा मालक तुमच्या मेहनतीवर ९० टक्के नफा स्वतःकडे ठेवतो. श्रीमंत लोक हाच खेळ अत्यंत हुशारीने खेळत आले आहेत.
यामागचं कारण शोधलं तर एक महत्त्वाचा धडा मिळतो. तुम्ही जोपर्यंत केवळ 'खेळाडू' आहात, तोपर्यंत तुमची कमाई मर्यादित राहील. ज्या दिवशी तुम्ही स्वतःची 'सिस्टम' किंवा व्यवसाय उभा कराल, त्या दिवशी नफ्याचे खरे मालक व्हाल. दुसऱ्याच्या खेळात सर्वोत्तम कामगिरी करण्यापेक्षा स्वतःचं मैदान तयार करणं कधीही फायद्याचं ठरतं.
फिफाकडे स्वतःचा एकही फुटबॉल खेळाडू नाही, तरीही ते फुटबॉल विश्वाचे राजे आहेत. त्यांनी खेळाडूंच्या कौशल्याचे बाजारीकरण करण्याची यंत्रणा विकसित केली आहे. हीच यंत्रणा त्यांना जगातील सर्वात शक्तिशाली संस्था बनवते. नोकरीच्या चक्रात अडकलेल्या प्रत्येकासाठी हा एक डोळे उघडणारा धडा आहे.
आता विचार करा, तुम्हाला आयुष्यभर दुसऱ्याच्या मैदानावर धावणारा खेळाडू बनायचं आहे की स्वतःचं साम्राज्य उभा करणारा मालक? तुमची मेहनत कोणाचं घर भरतेय, हे समजून घेण्याची हीच खरी वेळ आहे.
