विमान उडवण्यासाठी वैमानिकाचं प्रशिक्षण लागतं, हेलिकॉप्टरसाठी वैमानिक परवाना लागतो आणि अंतराळात जायचं असेल तर अवकाशवीर व्हावं लागतं. पण आकाशात उडण्याचं स्वप्न पाहणाऱ्या एका अमेरिकन माणसाने या सगळ्या अटींना चक्क बगल दिली. त्याने ना विमान विकत घेतलं, ना हेलिकॉप्टर! त्याने घेतली घराच्या बागेत ठेवायची एक साधी खुर्ची, तिला बांधले काही फुगे आणि थेट आकाशाची वाट धरली!या अवलियाचं नाव होतं लॅरी वॉल्टर्स — अर्थात ‘लॉनचेअर लॅरी’ (Lawnchair Larry)!
खुर्ची, फुगे आणि आकाशाला गवसणी!
कॅलिफोर्नियातील सॅन पेद्रो येथे राहणाऱ्या लॅरी वॉल्टर्सला लहानपणापासून आकाशात उडण्याचं आकर्षण होतं. मात्र, वैमानिक होण्याचं स्वप्न काही प्रत्यक्षात उतरलं नव्हतं. मग त्याने असा काही मार्ग शोधून काढला की, त्याची कल्पनाही कुणी केली नसेल.
२ जुलै १९८२ रोजी लॅरीने एक साधी बागेतली खुर्ची घेतली. तिचं नाव ठेवलं — Inspiration I! या खुर्चीला त्याने हेलियम वायू भरलेले ४२ मोठे हवामानविषयक फुगे बांधले. सोबत सँडविच, बिअर, सीबी रेडिओ आणि काही फुगे फोडण्यासाठी बीबी गन अशी तयारी केली.
योजना अगदी साधी होती. आपल्या घराच्या बागेतून काहीशे फूट उंच हवेत तरंगायचं, थोडा वेळ आकाशसफर करायची आणि नंतर सुरक्षितपणे जमिनीवर उतरायचं.पण स्वप्न आणि वास्तव यांच्यात अंतर असतं, हे लॅरीला लवकरच समजणार होतं!
बागेतून थेट विमानांच्या आकाशात!
लॅरी खुर्चीत बसला आणि फुग्यांनी भरलेली त्याची खुर्ची हळूहळू वर जाऊ लागली. काही क्षणांतच त्याची बाग मागे पडली. त्याला अपेक्षित असलेली काहीशे फुटांची उंची केव्हाच ओलांडली गेली.आणि अचानक खुर्चीला जमिनीशी बांधून ठेवणारी दोरी तुटली!
आता लॅरीच्या हातात परिस्थितीवर नियंत्रण ठेवण्याचे फारसे मार्ग उरले नव्हते. खुर्ची वर, आणखी वर आणि आणखी वर जाऊ लागली. त्याचा प्रवास चक्क १६,००० फूट म्हणजे जवळपास ४,९०० मीटर उंचीपर्यंत पोहोचला!
ही उंची म्हणजे निवांतपणे पतंग उडवण्याची नव्हे, तर विमानांच्या वाहतुकीच्या क्षेत्रात पोहोचण्याची होती. लॉस एंजेलिस आणि लॉंग बीच परिसरातील विमानवाहतुकीसाठी त्याची उपस्थिती गंभीर धोक्याची ठरू शकत होती.
कल्पना करा! एका बाजूला विमानतळावरून उड्डाण करणारी विमाने, दुसरीकडे आकाशात तरंगणारी एक बागेतली खुर्ची आणि त्यात आरामात बसण्याचा प्रयत्न करणारा लॅरी!वैमानिकांच्या प्रशिक्षणात या प्रकाराचा समावेश असण्याची शक्यता कमीच होती!
फुगे फोडण्याची गन बनली जीवनरक्षक!
लॅरीला आता खाली उतरायचं होतं. पण वर जाणं जितकं सोपं वाटलं होतं, तितकं खाली येणं नव्हतं. त्याने सोबत आणलेल्या बीबी गनचा उपयोग करून एकेक फुगा फोडण्याचा प्रयत्न केला. फुगे फुटल्याने उचल कमी होत गेली आणि खुर्ची हळूहळू खाली येऊ लागली.
अखेर त्याची खुर्ची लॉंग बीच परिसरात वीजवाहक तारांमध्ये अडकली. सुदैवाने, लॅरी सुरक्षितपणे खाली उतरला. मात्र, त्याच्या या पराक्रमामुळे विमानवाहतुकीच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला.
पोलिसांनी त्याला अटक केली आणि नंतर अमेरिकेच्या फेडरल एव्हिएशन ॲडमिनिस्ट्रेशनने (FAA) त्याच्यावर दंडात्मक कारवाई केली.
म्हणजे आकाशात झेप घेण्याचं स्वप्न पूर्ण झालं खरं; पण त्याची किंमत कायद्याच्या भाषेतही मोजावी लागली!
प्रसिद्धी मिळाली, पण स्वप्नाचं काय झालं?
लॅरी वॉल्टर्सची ही आकाशभरारी जगभर गाजली. प्रसारमाध्यमांनी त्याला ‘लॉनचेअर लॅरी’ म्हणून प्रसिद्धी दिली. एका सामान्य माणसाने घरच्या खुर्चीच्या साहाय्याने इतकी उंची गाठल्याची घटना लोकांसाठी आश्चर्य, मनोरंजन आणि धाडस यांचं विलक्षण मिश्रण ठरली.
मात्र, या गोष्टीकडे केवळ गंमत म्हणून पाहता येणार नाही. लॅरी बचावला,ही त्याच्या सुदैवाची बाब होती.
त्याच्या कथेतून एक गोष्ट मात्र लक्षात राहते — कल्पकता आणि धाडस माणसाला अनपेक्षित उंचीवर घेऊन जाऊ शकतात; पण त्यांना विवेकाची जोड नसेल, तर तीच उंची संकटाचं कारणही बनू शकते.
लॅरीने खुर्चीला पंख लावले नव्हते; त्याने आपल्या स्वप्नाला फुगे बांधले होते! फरक इतकाच की, स्वप्नाला उंच भरारी देताना जमिनीशी असलेली दोरी तुटू नये, याची काळजी घेणंही तितकंच महत्त्वाचं असतं.
आणि हो, घरच्या बागेत खुर्चीवर बसून आकाशाकडे पाहताना हा प्रयोग आठवला, तर एक गोष्ट नक्की लक्षात ठेवा — आकाशाला गवसणी घालण्यासाठी कल्पनाशक्ती जरूर वापरा; पण त्यासाठी बागेतले फुगे आणि खुर्ची वापरण्याचा मोह टाळा!
