जुन्नरच्या शिवनेरी किल्ल्यावर पहाटे पाचची वेळ.सह्याद्रीच्या कडांमधून वारा सुसाट सुटलाय आणि खालच्या जुन्नर शहरातून तुतारीची ललकारी ऐकू येतेय.१९ फेब्रुवारी १६३० ला याच वातावरणात एका युगाचा प्रारंभ झाला होता. आज, ३९६ वर्षांनंतरही तोच उत्साह आहे, पण एका नव्या जागतिक अभिमानासह.
वस्तुस्थिती अशी आहे की, यंदाची शिवजयंती केवळ महाराष्ट्रासाठी नाही, तर जगासाठी खास आहे. नुकतेच युनेस्कोने (UNESCO) 'मराठा मिलिटरी लँडस्केप'ला जागतिक वारसा स्थळाचा दर्जा दिला आहे. रायगड, शिवनेरी आणि सिंधुदुर्गसह १२ किल्ल्यांना आता जागतिक नकाशावर अधिकृत स्थान मिळाले आहे. हा तर छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या युद्धनीतीचा आणि स्थापत्यशास्त्राचा जागतिक स्वीकार आहे.
महाराजांचे विचार आता 'आउटडेटेड' राहिलेले नाहीत.महाराजांची प्रतिमा आजही देशाला दिशा देत आहे. जुन्नरमध्ये सुरू असलेला तीन दिवसांचा 'हिंदवी स्वराज्य महोत्सव' हे याचेच जिवंत उदाहरण आहे.
आकडेवारी सांगते की, यंदा शिवजयंतीमध्ये एक मोठा बदल जाणवतोय. छत्रपती संभाजीनगरसारख्या शहरात डीजे आणि लेझर लाईट्सला फाटा देऊन पारंपारिक ढोल-ताशा आणि शिवचरित्र पारायणावर भर दिला जातोय. तरुणाई आता केवळ नाचण्यासाठी नाही, तर महाराजांचे 'मॅनेजमेंट' शिकण्यासाठी एकत्र येतेय.
महाराजांनी शून्यातून स्वराज्य निर्माण केले. आजच्या स्टार्टअप युगात त्यांचा 'गनिमी कावा' आणि 'प्रशासकीय शिस्त' हे कोणत्याही एमबीए पदवीपेक्षा मोठे धडे आहेत. त्यांनी केवळ किल्ले जिंकले नाहीत, तर माणसांची मने जिंकली. स्वराज्य ही केवळ एक भौगोलिक सीमा नव्हती, तर तो एक विचार होता—न्यायाचा, समतेचा आणि स्वाभिमानाचा.
शिवजयंती साजरी करणे म्हणजे केवळ मिरवणूक काढणे नव्हे. शिवजयंती म्हणजे स्वतःच्या कर्तृत्वाचा गड चढण्याची जिद्द निर्माण करणे. हा वारसा आता जागतिक झाला आहे, तो जपणे आणि पुढे नेणे हीच खरी मानवंदना ठरेल. छत्रपती शिवाजी महाराजांची कारकिर्द हे केवळ इतिहासाचे पान नाही, तर भविष्याचा पाया आहे.
