हॅर्टा आणि चक्रधरची ती अस्वस्थ करणारी गोष्ट: तुम्हाला या अजरामर कादंबरीचं नाव ठाऊक आहे का?
एका बाजूला दुसरं महायुद्ध पेटलंय, सगळा युरोप होरपळतोय आणि अशातच एका जहाजावर दोन जीव एकमेकांच्या प्रेमात पडतात... ऐकायला एखाद्या मोठ्या हॉलिवूडपटाची स्क्रिप्ट वाटतेय ना? पण ही कथा आहे मराठी साहित्यातील एका अशा हिऱ्याची, ज्याने वाचकांच्या काळजाचा ठोका चुकवलाय.
ती ज्यू मुलगी, जिचं नाव हॅर्टा. तो भारतीय तरुण, त्याचं नाव चक्रधर. 'कॉन्टे वर्दे' नावाच्या बोटीने हे दोघं प्रवास करत आहेत. पण नियतीचा खेळ बघा, ती भारतात येऊ शकणार नाही आणि तो तिच्यासोबत पुढे जाऊ शकणार नाही. हा केवळ एका प्रेमाचा प्रवास नाही, तर दोन संस्कृतींमधील संघर्षाचा आणि युद्धाच्या छायेत चिरडल्या जाणाऱ्या माणुसकीचा प्रवास आहे.
बरं मग, या कादंबरीचं नाव काय? तर ही आहे विश्राम बेडेकर यांची अजरामर कलाकृती 'रणांगण'. १९३९ मध्ये प्रसिद्ध झालेली ही कादंबरी आजही तितकीच ताजी वाटते. विशेष म्हणजे, फेब्रुवारी २०२६ मध्ये या कादंबरीवर आधारित एका नव्या वेब सिरीजची चर्चा सोशल मीडियावर चांगलीच रंगली आहे. 'रणांगण'ला जागतिक स्तरावर नेण्यासाठी एका मोठ्या प्रॉडक्शन हाऊसने पावलं उचलल्याची बातमी नुकतीच कानावर आलीय.
खरं सांगायचं तर, या कादंबरीचा शेवट वाचताना आजही अंगावर काटा येतो. चक्रधर भारतात परततो आणि एका वर्तमानपत्रात हॅर्टाच्या आत्महत्येची बातमी वाचतो. तो क्षण म्हणजे मराठी साहित्यातील सर्वात विषण्ण करणारा क्षण मानला जातो. "इतक्या कमी शब्दात ही कथा सांगणं म्हणजे त्या कादंबरीचा अवमान करण्यासारखं आहे," हे तुमचं म्हणणं अगदी शंभर टक्के खरं आहे!
विश्राम बेडेकर यांनी केवळ एक प्रेमकथा लिहिली नाही, तर त्यांनी निर्वासितांचं दुःख आणि युद्धाची क्रूरता मांडली. आज २०२६ मध्ये जेव्हा आपण पुन्हा एकदा जागतिक संघर्षाच्या गोष्टी ऐकतो, तेव्हा हॅर्टा आणि चक्रधरची ही कहाणी अधिकच अस्वस्थ करते.
तुम्ही ही कादंबरी वाचली आहे का? किंवा तुमच्या संग्रही याचं पहिलं एडिशन आहे का? नसेल, तर या वीकेंडला नक्की शोधा आणि वाचा. कारण काही गोष्टी विसरण्यासाठी नसतात, तर त्या पुन्हा पुन्हा अनुभवण्यासाठी असतात. काय म्हणता?
तुम्हाला काय वाटतं, हॅर्टा आणि चक्रधरचं प्रेम आजही तितकंच रिलेव्हंट आहे का?
