आज अनंत चतुर्दशी.
गणपतीच्या आगमनापासून घरात सुरू असलेला उत्साह संध्याकाळी हळूहळू विरत जाईल.
सकाळपासूनच घरात एक वेगळीच लगबग असेल.आरती होईल.
नैवेद्य दाखवला जाईल.
बाप्पाला निरोप देताना डोळ्यांत नकळत पाणी येईल. आणि मग…
संध्याकाळी विसर्जनाची मिरवणूक संपेल.
ढोल-ताशांचा आवाज दूर जाईल.
‘गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या!’ हा जयघोषही हळूहळू विरत जाईल.
आणि आपण घरी परतू.
तेव्हा जाणवेल—घर तेच आहे,पण आज घरात काहीतरी नाही.
जिथे काही दिवसांपूर्वी बाप्पा विराजमान होते, तिथे आता रिकामी जागा असेल.
पाटावर कदाचित ओल्या मातीचा थोडासा ठसा असेल.
फुलांच्या पाकळ्या असतील. उदबत्तीचा मंद वास असेल.
आरतीची थाळी असेल. पण बाप्पा नसतील.
काही दिवस त्यांच्या येण्याने घर भरून टाकलं होतं.
सकाळची आरती, संध्याकाळची आरती, मोदकांचा वास, प्रसादासाठी येणारी माणसं, शेजारच्यांचा आवाज, मुलांचा उत्साह…
या सगळ्यांनी घराला जणू एक वेगळीच धडधड दिली होती.
अचानक ती धडधड थांबेल.
म्हणूनच कदाचित बाप्पाचं विसर्जन म्हणजे केवळ मूर्तीचं पाण्यात विलीन होणं नसतं.
ते आपल्या रोजच्या आयुष्यात आलेल्या सुंदर दिवसांचं विसर्जन असतं.
आणि मग आपण कॅलेंडरकडे पाहू.
पुढच्या वर्षी गणपती किती लवकर येणार?
हा प्रश्न इतका महत्त्वाचा का वाटतो,हे बाप्पा गेल्यावरच समजतं.
‘पुढच्या वर्षी लवकर या’ असं आपण दरवर्षी म्हणतो.
पण खरं तर त्या एकाच वाक्यात कितीतरी भावना दडलेल्या असतात.
‘बाप्पा, पुन्हा भेटायला फार उशीर करू नका.’
गणपतीचे हे काही दिवस आपल्याला एक गोष्ट शिकवून जातात—जवळ असणं किती मोठं सुख आहे.
आपण बाप्पाशी बोलतो. मनातलं सांगतो. काही मागतो. काही वेळा काहीही मागत नाही. फक्त समोर बसतो.
आणि म्हणूनच विसर्जनानंतरची शांतता इतकी बोलकी असते.
‘Miss You’ या दोन शब्दांचा खरा अर्थ कदाचित अशाच वेळी कळतो.
कोणी दूर गेल्यावर आपण म्हणतो, ‘I miss you.’ पण बाप्पाच्या बाबतीत ही भावना थोडी वेगळी आहे.
कारण आपल्याला माहीत असतं की ते कायमचे गेलेले नाहीत.
ते पुन्हा येणार आहेत. पुन्हा एकदा त्याच उत्साहात घर सजणार आहे.
पुन्हा पाट मांडला जाणार आहे.
पुन्हा फुलांचा सुगंध पसरणार आहे.
पुन्हा आरती होणार आहे.
पुन्हा मोदक होणार आहेत.
आणि पुन्हा आपण म्हणणार आहोत—
‘गणपती बाप्पा मोरया!’
पण तोपर्यंत?
तोपर्यंत पाटावरची ती ओल्या मातीची आठवण जपून ठेवायची.
रिकाम्या जागेकडे पाहून एकदा हळूच म्हणायचं—
‘मिस यू, बाप्पा…’
आता या दोन शब्दांचा अर्थ आपल्याला थोडा जास्तच कळायला लागला आहे.
कारण काहीजण जातात तेव्हा घर रिकामं होतं.
आणि काहीजण जातात तेव्हा मन रिकामं होतं.
