तुम्ही अजूनही "महागाई वाढणार आहे" या भीतीत जगत असाल, तर थांबा. तुम्हाला कोणीतरी खूप मोठ्या अंधारात ठेवलंय. वास्तव हे आहे की, महागाई आता दारावर टकटक करत नाहीये, तिने तुमच्या घरात केव्हाच बस्तान मांडलंय.
प्रसिद्ध अर्थतज्ज्ञ लिऑन हेंडरसन यांनी एक खूप मार्मिक गोष्ट सांगितली होती. ते म्हणायचे, "थोड्या प्रमाणात महागाई असणं हे अगदी 'थोड्या प्रमाणात गरोदर' असण्यासारखं आहे." आता तुम्हीच सांगा, कोणी 'थोडंफार' गरोदर असू शकतं का? एकदा का ती प्रक्रिया सुरू झाली की ती वाढतच जाते, जोपर्यंत ती पूर्णपणे समोर येत नाही.
महागाईचंही अगदी तसंच आहे. आपल्याला वाटतं की भाजीपाल्याचे दोन रुपये वाढले किंवा दुधाची पिशवी एक रुपयाने महागली तर काय होतंय? पण ही तर फक्त सुरुवात असते. ही 'लिटल इन्फ्लेशन'ची लक्षणं हळूहळू संपूर्ण अर्थव्यवस्थेचा ताबा घेतात.
कल्पना करा, आज २७ मार्च २०२६ उजाडलाय आणि तुमच्या खिशातील नोटांची किंमत बर्फासारखी वितळतेय. गेल्या सात दिवसांतील आकडेवारी पाहिली तर फेब्रुवारीतील किरकोळ महागाई ३.२१ टक्क्यांवर पोहोचली आहे. अन्नधान्याची महागाई तर ३.४७ टक्क्यांच्या वर गेली आहे. टोमॅटोचे भाव ४५ टक्क्यांनी वाढलेत आणि कोबी-फ्लॉवरनेही सामान्यांच्या ताटातून काढता पाय घेतलाय.
ही गोष्ट इथे संपत नाही. ज्याला आपण 'कंट्रोल्ड इन्फ्लेशन' म्हणतो, ते प्रत्यक्षात एका सुसाट सुटलेल्या वाघासारखं असतं. ऐका तर, आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे भाव १०० डॉलर्सच्या पार गेलेत आणि गोल्डमन सॅक्सने भारताचा महागाईचा अंदाज ४.६ टक्क्यांपर्यंत वाढवला आहे.
बघा काय होतं, जेव्हा आपण म्हणतो की महागाई थोडीच आहे, तेव्हा आपण स्वतःला एका मोठ्या संकटासाठी तयार करत असतो. जसा गर्भातील जीव वाढत जातो आणि एक दिवस त्याचं अस्तित्व नाकारता येत नाही, तसंच या छोट्या दरवाढीचं रूपांतर एका अक्राळविक्राळ महागाईत होतं.
आपल्या महाराष्ट्रात सणासुदीला सोन्याचे भाव विचारताना आता घाम फुटतोय, कारण सोन्या-चांदीच्या किमतीत ४० ते १६० टक्क्यांची वाढ झाली आहे. लिऑन हेंडरसन यांचा इशारा आजच्या काळात तंतोतंत लागू पडतोय.
महागाई ही एखादी पाहुणी नाही जी येऊन निघून जाईल, ती आता तुमच्या संसाराचा अविभाज्य भाग बनली आहे.
