मुख्य सामग्रीवर जा
बोभाटा
बोभाटा
📖मालिका: खाद्यपदार्थांच्या जन्मकथाभाग 10/20 ›

'हा' भारतीय पदार्थ नसता तर पावच बनला नसता...पावाची ही जन्मकथा तुम्हांला नक्कीच माहित नसेल

3 मिनिट वाचन
शेअर करा:
'हा' भारतीय पदार्थ नसता तर पावच बनला नसता...पावाची ही जन्मकथा तुम्हांला नक्कीच माहित नसेल

पावासोबत खाता येणारे पदार्थ सांगा, असं विचारलं तर प्रत्येकाला निदान ५ तरी नावं नक्कीच आठवतील. वडापाव, पावभाजी, मिसळ, भजी पाव, दाबेली याशिवाय रस्त्यावर मिळणारा अंडापाव, ऑमलेट पाव, भुर्जी पाव, सामोसा पाव, उसळ पाव, वगैरे अशी कित्तीतरी नावं सांगता येतील. पाव हा असा पदार्थ आहे जो आज मुंबई सहित भारतभर रस्त्यारस्त्यावर आढळतो. पण कधी विचार केला आहे का हा पदार्थ आला तरी कुठून ??  

स्रोत

मंडळी, पावाबद्दल एक माहिती तर आपल्याला नक्कीच असते, ती म्हणजे पाव भारतीय नाही. पण खरी गोष्ट अशी आहे की पावाचं मूळ जरी बाहेरचं असलं तरी आजचा पाव जन्मला भारतातच. चला तर पावाच्या जन्माची गोष्ट वाचूया !!

१४९८ साली पोर्तुगीज खलाशी वास्को द गामा भारतात आला. त्याने दाखवलेल्या मार्गावरून इतर पोर्तुगीज भारतात आले. गोव्यात पोर्तुगीजांनी वसाहत स्थापन केली. पोर्तुगीजांनी भारतात येताना बरेच नवीन अन्नपदार्थ सोबत आणले, जसे की टोमॅटो, बटाटे, काजू, पेरू आणि ब्रेड. पोर्तुगीजांनी आणलेल्या विशिष्ट खमीरयुक्त ब्रेडला पोर्तुगीज भाषेत pão म्हणतात. याच शब्दावरून आजचा पाव शब्द बनला आहे. पायाने पीठ मळतात म्हणून ‘पाव’ हे सगळं झूट आहे राव.

स्रोत

तर, गोव्यात आलेल्या पोर्तुगीजांनी स्थानिक गोवन शेफ मंडळींवर pão बनवण्याची जबरदस्ती केली. भारतात गहुच्या पिठाला कमी नव्हती, पण खमीरयुक्त ब्रेड बनवण्यासाठी भारतात खमीरच नव्हता. हा खमीर पोर्तुगाल वरून आणायचं म्हटलं तर दळणवळणाची समस्या होती. मग यावर भारतीय जुगाड शोधण्यात आला. हा जुगाड होता ताडीचा. पीठ आंबवण्यासाठी पिठात ताडी मिसळण्यात आली आणि अशा प्रकारे भारतीय “पाव” अस्तित्वात आला.

पोर्तुगीज सत्ता गोव्यात स्थिर झाल्यानंतर गोवन लोकांनी पावाला आपल्या रोजच्या जेवणात सामावून घेतलं. पारंपारिक पद्धतीच्या जेवणातही पावाचा समावेश होऊ लागला. सहज आणि सोप्पा पदार्थ असल्याने गोवन संस्कृतीत पाव मिसळून गेला.

स्रोत

विसाव्या शतकात भारतात आलेल्या इराण्यांनी आणि नंतर कामाच्या शोधात आलेल्या गोवेकारांनी मुंबईत पाव एकदम फेमस केला. आज पाव वेगेवेगळ्या पदार्थांसोबत खाल्ला जातो. प्रत्येक पदार्थाचा आपला एक वेगळा इतिहास आहे.

तर मंडळी, कशी वाटली पावाची जन्मकथा ?? कमेंट आणि शेअर नक्की करा !!

 

आणखी वाचा :

...असा झाला वडापावचा जन्म !!

या ११ ठिकाणी मिळतो मुंबईतील बेस्ट वडापाव !!

पुण्यात झणझणीत आणि चटकदार मिसळ मिळण्याची ही २० अफलातून ठिकाणं...बघताय काय, व्हा सामील !!

खाद्यपदार्थांच्या जन्मकथा · भाग 10/20
पुढचा भाग 11आइसफ्रूटचा शोध कोणी आणि कधी लावला ? वाचा आइसफ्रूटचा जीवनप्रवास !!→← मागचा भाग 9: लंगरमध्ये तुम्ही नक्कीच जेवला असाल, पण गरीब-श्रीमंत असा भेदभाव न करणाऱ्या या प्रथेची मूळ कुळकथा माहित आहे का?

बोभाटा WhatsApp चॅनेल फॉलो करा!

ताज्या लेखांची माहिती थेट WhatsApp वर मिळवा.

फॉलो करा

संबंधित लेख

आता पावसाचा सट्टा खेळू या? 'रेन मुंबई' आणि नशिबाचा पाऊस!
लाइफस्टाइल

आता पावसाचा सट्टा खेळू या? 'रेन मुंबई' आणि नशिबाचा पाऊस!

एनसीडीईएक्सने मुंबईतील पावसावर आधारित देशातील पहिला पावसाचा वायदा बाजार सुरू केला आहे. जाणून घ्या हा सट्टा नक्की कसा चालतो.

२ जुलै, २०२६

जमादार बापू लक्ष्मण लामखडे: मुंबईच्या स्मगलर्सचा कर्दनकाळ
लाइफस्टाइल

जमादार बापू लक्ष्मण लामखडे: मुंबईच्या स्मगलर्सचा कर्दनकाळ

१९५७ मध्ये व्हिक्टोरिया डॉकवर ३०० तोळे सोन्याची तस्करी पकडणारे मुंबई कस्टम्सचे कर्तव्यदक्ष अधिकारी बापू लक्ष्मण लामखडे यांची शौर्यकथा.

२ जुलै, २०२६

मुंबईचे काळीज: व्हिक्टोरिया टर्मिनसच्या ऐतिहासिक प्रवासाला १३९ वर्षे पूर्ण
लाइफस्टाइल

मुंबईचे काळीज: व्हिक्टोरिया टर्मिनसच्या ऐतिहासिक प्रवासाला १३९ वर्षे पूर्ण

बोरीबंदर ते व्हिक्टोरिया टर्मिनस आणि आजचे सीएसएमटी; मुंबईच्या या ऐतिहासिक रेल्वे स्थानकाचा १३९ वर्षांचा गौरवशाली प्रवास.

२० जून, २०२६

चुरमुऱ्यांच्या दोन राजधान्या: कोलकात्याची झालमुरी की मुंबईची भेळ?
लाइफस्टाइल

चुरमुऱ्यांच्या दोन राजधान्या: कोलकात्याची झालमुरी की मुंबईची भेळ?

कोलकात्याची झणझणीत झालमुरी आणि मुंबईची चटपटीत भेळ; या दोन लोकप्रिय स्ट्रीट फूडचा इतिहास आणि चवींची रंजक तुलना.

११ मे, २०२६

मुंबईची होळी 'वन-डे' का? आणि मध्यप्रदेशातील 'रंग तेरस'चं गुपित काय?
लाइफस्टाइल

मुंबईची होळी 'वन-डे' का? आणि मध्यप्रदेशातील 'रंग तेरस'चं गुपित काय?

मुंबईची धावपळीची होळी आणि नाशिक-मध्यप्रदेशातील 'रंग तेरस'ची अनोखी परंपरा; जाणून घ्या रंगांच्या या विविध उत्सवामागची रंजक माहिती.

१७ मार्च, २०२६